HINDISTON O‘LKASIDA HADIS ILMIGA OID ASARLARNI O‘RGANISHNING METODOLOGIK ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.65944/shb10083Keywords:
ahli hadis, Tahonaviy, muhaddis, dorululum, hadis, amoliy, Devband, hanafiyAbstract
Maqola XIX–XX asrlarda Hindiston yarimorolida hadis ilmining rivojiga ta’sir ko‘rsatgan asosiy omillar, harakatlar va ulamolarning ilmiy faoliyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Unda «ahli hadis», «barlaviya», «qodiyoniya», «ahli Qur’on» kabi harakatlarning vujudga kelish sabablari, ularning asoschilari – Siddiq Hasanxon, Ahmad Rizoxon Barlaviy, G‘ulom Ahmad Qodiyoniy, Abdulloh Chakravaliy kabi shaxslarning e’tiqodiy qarashlari va faoliyati tahlil qilinadi. Har bir maktabning hadisga munosabati, hadisdan foydalanish uslubi, tafsir va fiqh bilan bog‘liq yondashuvlari qiyosiy tarzda ko‘rib chiqilgan. Maqolada, shuningdek, mazkur harakatlarga ilmiy raddiya bergan Anvarshoh Kashmiriy, Shabbir Ahmad Usmoniy, Xalil Ahmad Sahoranfuriy, Yusuf Bannuriy, Abdulhay Laknaviy kabi olimlarning hadis sharhlari va metodologik yondashuvlari yoritilgan. Ushbu olimlar tomonidan «Fayz al-Boriy», «Fath al-Mulhim», «Bazl al-Majhud», «Maorif as-sunan» kabi nodir asarlar yaratilib, ularning har birida hadis roviylari, istilohlar, sanad va matn tahlili, hanafiy fiqhi asosida hukm chiqarish kabi jihatlar chuqur o‘rganilgan. Ayniqsa, raddiyalar ularning ilmiy jasorati va salohiyatini ko‘rsatadi. Maqolada Hindistonda hadis ilmi rivojining tarixiy, ijtimoiy va fiqhiy asoslari yoritiladi hamda bu hududda shakllangan boy ilmiy an’analar ilmiy asosda tahlil qilinadi.
References
Abu Ghuddah, ʿAbd al-Fattaḥ. (1997). Tarajim Sittah min Fuqahaʾ al-ʿAlam al-Islami. Beirut: Dar al-Bashaʾir al-Islamiyyah.
Azhariy, Muhammad Akhtar. (2019). Majmuʿa Rasaʾil Taj al-Shariʿa Azhariy. (S. A. Malik Azhariy, ed.). Cairo: Dar Uṣul al-Din.
Bannuri, Muhammad Yusuf. (2020). Maʿarif al-Sunan Sharḥ Sunan al-Tirmidhi (Vol. VI). Karachi: Jamiʿat al-ʿUlum al-Islamiyyah.
Barani, ʿAbd al-Raḥman. (2011). ʿUlamaʾ Deoband wa Khadamatuhum fi ʿIlm al-Ḥadith. Deoband: Akadimiyyat Shaykh al-Hind.
Birişik, Abdulhamid. (2004). "Hint altkıtasında İslâm araştırmalarının dünü bugünü: Kurumlar, ilmî faaliyetler, şahıslar, eserler", Dîvân İlmî Araştırmalar.
Bayur, Yusuf Ḥikmat. (1950). Hindiston Tarixi (Vol. III). Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
Bulgur, Durmuş. (2004). "Ticaretten Sömürgeciliğe: XIX. yüzyılda Hindistan ve İngiliz Hâkimiyeti", Dîvân İlmî Araştırmalar.
Çalışkan, Göktuğ & Erol, Mehmet Seyfettin. (2020). "Hindistan Şiiliği ve İran-Hindistan ilişkilerinde Şiilerin yeri", Ankara Hacı Bayram Veli University, Graduate Institute of Education, Department of International Relations, 4(2), 148–193.
Dawudi, Khalid Zafarullah & Yıldırım, Ahmet. (1995). Eşref Ali Tanevi: Hadislerle Tasavvuf. Istanbul: İnsan Yayınları.
Gumman, Mawlana Ilyas. (2012). Firqah-i Barlawiyyah Pak-Hind ka taḥqiqi jaʾizah. Pakistan: Maktabah Ahl al-Sunnah wa al-Jamaʿah.
Hindi, Shabbir Aḥmad. (2018). Mabadiʾ ʿIlm al-Ḥadith wa Uṣulihi. Beirut: Dar al-Bashaʾir al-Islamiyyah.
Ibn ʿAbidin, Muhammad Amin. (2020). Sharḥ ʿUqud Rasm al-Mufti. (A. U. Jarudi, ed.). Beirut: Dar al-Kutub al-ʿIlmiyyah.
Ibn Ṣaliḥ, Suʿud. (2013). Rasaʾil al-Imam Muḥammad Zahid al-Kawthari. Jordan: Dar al-Fatḥ.
Collective Authors. (2004). Islom Ensiklopediyasi. Tashkent: Oʻzbekiston Milliy Entsiklopediyasi Davlat Ilmiy Nashriyoti.
Kashmiri, Anwar Shah. (2008). al-Taṣriḥ bima Tawatara fi Nuzul al-Masiḥ. Karachi: Maktabah Dar al-ʿUlum.
Kawthari, Muhammad Zahid. (2015). Maqalat al-Kawthari. Cairo: Dar al-Salam.
al-Lakhnawi, ʿAbd al-Ḥayy. (1984). Athar al-Marfuʿah fi al-Akhbar al-Mawḍuʿah. (M. S. Zaghlul, ed.). Beirut: Dar al-Kutub al-ʿIlmiyyah.
al-Lakhnawi, ʿAbd al-Ḥayy. (1998). Majmuʿa Rasaʾil Lakhnawi (Vol. VI). Karachi: Idarat al-Qurʾan wa al-ʿUlum al-Islamiyyah.
al-Lakhnawi, ʿAbd al-Ḥayy. (2016). al-Rafʿ wa al-Takmil fi al-Jarḥ wa al-Taʿdil. Beirut: Dar al-Bashaʾir al-Islamiyyah.
al-Lakhnawi, ʿAbd al-Ḥayy. (2016). al-Ajwibah al-Faḍilah li al-Asʾilah al-ʿAsharah al-Kamilah. Cairo: Dar al-Salam.
al-Lakhnawi, ʿAbd al-Ḥayy. (2019). ʿUmdat al-Riʿayah ʿala Sharḥ al-Wiqayah (Vol. VII). Beirut: Dar al-Kutub al-ʿIlmiyyah.
al-Lakhnawi, ʿAbd al-Ḥayy. (2022). al-Taʿliq al-Mumajjad ʿala Muwaṭṭaʾ Muḥammad (Vol. III). Damascus: Dar al-Qalam.
Nanutawi, Muḥammad Qasim. (2011). Rudud ʿala Iʿtiraḍat Muwajjahah ila al-Islam. Deoband: Akadimiyyat Shaykh al-Hind.
Tay, Ömer. (2021). "Hanefi, Maturidi gelenekten gelen Diyobend ekolünün tasavvufa bakışı", Tasavvur: Tekirdağ İlahiyat Dergisi. DOI: https://doi.org/10.47424/tasavvur.995775
Ṭahanawi, Zafar Aḥmad ʿUthmani. (2018). Qawaʿid fi ʿUlum al-Ḥadith. Beirut: Dar al-Bashaʾir al-Islamiyyah.
Usmani, Muhammad Taqi. (2021). Maqalat wa Buḥuth. Damascus: Dar al-Qalam.
Ṣaḥiranpuri, Khalil Aḥmad. (2014). Bazl al-Majhud fi Ḥall Sunan Abi Dawud. Beirut: Dar al-Bashaʾir al-Islamiyyah.
Downloads
Submitted
Published
How to Cite
Issue
Section
How to Cite
